dinsdag 22 september 2009

İslamda kölelik vardır. Inkar etmeyelim

1-KIIN: Tamamen köle olan ve sahibinin ölümü üzerine "mal" olarak veraset yoluyla mirasçılara geçen köledir. Azad edilmedikçe, ölene kadar köledir ve sınırsızca, her türlü işte kullanılabilir.2-MÜKATEB: Efendisi ile, "taksitle veya peşin olarak şu kadar para ya da mal verirsen özgür kalırsın" diyerek anlaşma yapan kölelerdir.. Ne var ki, efendinin özgürlük karşılığında talep ettiği para ve mal miktarı tamamen efendinin vicdanına bırakılmıştır. Bu konuda hic bir kural yoktur.(Not: Bu köle sınıfını ilgilendiren bir Ayet bulunmaktadır: "Ellerinizin altında bulunanlardan (köle-cariye), MÜKATEBE yapmak isteyenlerle, eğer ÖZGÜRLÜĞE KAVUŞMALARINDA BİR İYİLİK/HAYIR GÖRÜYORSANIZ, onlarla mükatebe yapınız." Nur:33. Neymiş? Allah bile kölelerinizi bedavadan serbest bırakmayın, serbest bırakırken avantanızı alın diyor. Sizin anlayacağınız İslamın tanrısı köle azad edin falan demiyor, bilakis kölelerden edinebileceğiniz en yüksek karı elde edinin diyor. Yani kölenin lehine hiç bir şey getirme gayretinde değil. Ha babam köleciye destek veriyor.) 3-MÜDEBBER: Bir efendi kölesine, "ben öldükten sonra özgürsün." demişse, o köle efendisi öldükten sonra özgür kalacaktır. Bu tür köleler mudebber köle sayılır. Elbette bu durumda ki köle efendisinin ölümünü beklemek zorundadır. Efendisi uzun yaşamış yaşlı bir kölenin ise artık azad olması onun için bir kazanç değil, çiledir. Köle ileri bir yaşta azad olduğunda yeme, içme ve barınma gibi ihtiyaçlarını karşılayamayacak, daha da sefil bir yaşam sürecektir. Bunun yanı sıra müdebber köle olmanın da garantisi yoktur. Örneğin egğr efendi ölmeden önce malı mülkü kaybeder ve fakirleşirse, daha önce ölümünden sonra özgür kalacağı üzerine söv verdiği kolesini satabilir. Yani durumu toparlamak için sözünden cayabilir. Nuaym bin Nehham adında bir "efendi" fakir düşüyor. Muhammed'de adamın "müdebber kölesini" 800 dirhem gümüş paraya satıp, parayı efendiye veriyor ve böylece o kölenin köleliliğinin devam etmesini sağlıyor. - Ebu davud, Itk, 9, no:3955-57, Müslim, Zekat,13, no:997.-(Not: Köleyi müdebber köle yapmak da kurallara bağlıdır. Öyle her isteyen, canının istediği gibi kölelerini müdebber yapamaz. Kölelerini müdebber olarak azad edebilmesi ancak 3'te bir oranında yapılabilmektedir. İşte Muhammed'in karakterini sergileyen bir Hadis: Adamın biri ölüm anında, "eğer ben ölürsem, sahip olduğum 6 adet kölem hür olsun deyip azad etmek istiyor. Bunu duyan Muhammed, gidip olaya engel oluyor ve adama "senin başka malın olmadığına göre bunların hepsini azad edemezsin. Ancak tüm malının üçte biri kadar yetkiye sahipsin. Bu nedenle, madem ki bu altı köleden başka malın yoktur, sen bunların üçte biri kadar olan iki tanesini azad edebilirsin, geriye kalan dört adet kölen ise, mal olarak varislerine kalsın" diyor. Ve çekilen kura sonucu, iki köle azad edilirken, diğer dört tanesinin köleliği devam ediyor .-Ebu Davud, Itk, 10, no:3958-61, Tırmızi, Ahkam, 27, no:1364, İmam Malik, Muvatta, Itk, 3-2/774.)4-MUBA'AZ: Bir köleye bir kaç kişi ortaksa buna muba'az deniliyor. Bu biraz uzun bir konu olduğundan kıisa bir örnekle açıklamaya çalışayım: örneğin bir savaş sonucunda beş kişiye bir köle düşmüş ve bir kişi hissesini azad etmiş, diğer ortakların da azad edilen kölenin 5'te birlik bölümünü satın almaya gücü yetmiyorsa, o kölenin 5'te birlik bölümü azad olmuş demektir. Bu şekildeki bir kölenin gelirinin 5'te biri kendisine, 5'te dördü ise diğer efendilerine ait olacaktır. Ya da her 5 ayin 4 ayi efendilerine, 1 ayını da kendisine calisacaktir. -İbni Rüşt ,Bidayetü'l Müctehid, 4/256, Ebu Davud, Diyat,22,no:4582.5-ÜMMÜ'L VELED: Bir cariye, efendisinden çocuk sahibi olursa, efendisinin ölümünden sonra şartsız bir şekilde hür sayılır. Artık mal sayılmazlar ve varislere intikal etmezzler. Bu tür cariyelere Muhammed ve dört halife de sahiptiler. -Ebu Davut, Diyat,20, no:45826:VELATÜ'L İTAKA: Azad edilen bir kölenin efendisi ile arasındaki bağ kopmaz, birbirlerine manen akraba olurlar (eger birbirlerine cok alışmışlar ve sevmişlerse). Hatta yakın akrabaları yoksa, birbirlerinin malına varis bile olabilirler. Ama maalesef bunun gerçekleşmiş örneğine dair hiç bir kayıt bulunamamıştır.

Geen opmerkingen:

Volgers